
DEV4
SYMPHONY OF SENSES
05 2025-2026

In deze module leggen we de focus op sound design, feedback en licht binnen interactieve installaties. We onderzoeken hoe deze elementen de beleving van de gebruiker versterken en hoe ze samen de fysieke ruimte transformeren tot een immersieve en responsieve omgeving.
SYMPHONY OF SENSES
PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK
01



01
PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK
INVISIBLE UI
-
Interfaces zonder schermen (VUI).
-
Cognitieve belasting verminderen door audio.
-
Emotionele impact: Geluid vs. Tekst.
-
Feedback-loops: Actie -> Signaal -> Bevestiging.
-
bv. een 'ping' wordt sneller verwerkt dan het lezen van "Bestand verzonden"

01
PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK
-
Interfaces zonder schermen (VUI).
-
Cognitieve belasting verminderen door audio.
-
Emotionele impact: Geluid vs. Tekst.
-
Feedback-loops: Actie -> Signaal -> Bevestiging.
-
bv. een 'ping' wordt sneller verwerkt dan het lezen van "Bestand verzonden"


01
PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK
POWER OF SOUND DESIGN
- Gebruik van geluid om een ervaring te versterken
- Niet alleen muziek:
- omgevingsgeluid (ambience)
- effecten (SFX)
- stilte (!)
Geluid bepaalt hoe we iets voelen, niet alleen hoe we het horen.

01
PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK
POWER OF SOUND DESIGN
Waarom is geluid zo krachtig?
- Werkt direct op emotie
- Onbewust effect
- Stuurt aandacht
Horrorfilm zonder geluid = niet eng
Winkel zonder muziek = ongemakkelijk
Game zonder sound effects = vlak

01
PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK
POWER OF SOUND DESIGN
Geluid = Emotie sturen
- Tempo → spanning vs rust
- Volume → intensiteit
- Toon → sfeer (donker vs vrolijk)
- Hoge tonen = spanning
- Lage tonen = dreiging

01
PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK
EARCONS VS AUDITORY ICONS
-
Auditory Icons: Metaforen uit de echte wereld (bijv. de prullenbak).
-
Earcons: Abstracte melodieën (bijv. het Intel-deuntje).
-
Skeuomorfisme in geluid.
-
Herkenbaarheid en leercurve.

01
PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK
HAPTIC - FEELING CONFIRMATION
-
Micro-vibraties (Haptic Engines).
-
Textuur simuleren op een glazen scherm.
-
Synchronisatie tussen "voelen" en "horen".
-
Het gevaar van 'ghost vibrations'.
Trillingen zonder geluid voelen vaak mechanisch aan terwijl met geluid het aanvoelt als een fysieke knop.


01
PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK
INCLUSION & ACCESSABILITY (A11y)
Hoe weet een blinde gebruiker dat een batterij bijna leeg is zonder tekst?
-
Geluid als vervanger voor zicht.
-
Schermlezers en sonificatie van data.
-
Vermijden van audio-overload voor neurodivergente gebruikers.
-
De "Mute" mindset: Wat als het geluid uit staat?


01
PSYCHOLOGY OF AUDIO & FEEDBACK
ETHICS OF ALERTING
De meeste mensen hebben hun WhatsApp op stil staan. Wat zegt dat over ons huidige sound design?
-
Alarmmoeheid (Alarm Fatigue) in de zorg.
-
De irritatiefactor van opdringerige notificaties.
-
Dark patterns: Geluid gebruiken om verslaving te stimuleren (casino-effect).
-
"Quiet Design" principes.
- Audio-clutter (irritatie)
- Context-Awareness
- Functional Value Loss

SYMPHONY OF SENSES
LIGHT & COLOR
02



02
LIGHT & COLOR
LIGHT AS COMMUNICATION
-
Statusindicatoren (LEDs op hardware).
-
Ambient light als perifere informatie.
-
De psychologie van lichtintensiteit.
-
Focus sturen met lichtaccenten.

Perifere informatie: Informatie die subtiel meespeelt rond je ervaring/beslissing.



02
LIGHT & COLOR
COLOR CODE IN FEEDBACK
-
Rood/Groen/Blauw: De standaardtaal van systemen.
-
Culturele verschillen in kleurperceptie.
-
Kleurenblindheid en redundantie (Licht + Vorm).
-
Pulserend licht vs. constant licht.
Waarom knippert een rood licht dwingender dan een constant rood licht?


02
LIGHT & COLOR
SYNERGY - LIGHT + SOUND
-
Cross-modale perceptie (het McGurk-effect).
-
Versterken van de boodschap door dubbele feedback.
-
Timing: De milliseconden-regel tussen licht en geluid.
-
Case: De laadpaal voor elektrische auto's.
Wanneeer het licht en geluid niet exact synchroon lopen, krijgt de gebruiker wantrouwen in het systeem.

02
LIGHT & COLOR
ATMOSPHERE & STORYTELLING
-
Lichtscènes in smart homes.
-
Branding door middel van licht-identiteit.
-
Narrative lighting in games en installaties.
-
Van functioneel naar emotioneel licht.
Hoe verandert de 'vibe' van een ruimte als het licht langzaam warm-oranje wordt terwijl er zachte jazz start?



02
LIGHT & COLOR
MOOD SWITCH
Ontwerp lichtfeedback voor een mediatie-app.
-
Welke kleur? Welke transitie (fade/snap)?
-
Hoe reageert het licht op de ademhaling van de gebruiker?
SYMPHONY OF SENSES
LAYERED SOUNDSCAPES & MIXING
03



03
LAYERED SOUNDSCAPES
LAYERED SOUNDSCAPE
Wat is een Layered Soundscape?
-
Definitie: Meerdere audiobronnen die gelijktijdig spelen.
-
Het verschil tussen een 'opname' en een 'systeem'.
-
Non-lineaire audio (interactiviteit).
-
Verticale compositie.

03
3 LAYERS OF AUDIO
-
Background (Ambient): De constante sfeer (ruis, wind, muziek).
-
Midground (Activity): Interactie-geluiden van de omgeving.
-
Foreground (Feedback): Directe UI-geluiden voor de gebruiker.
LAYERED SOUNDSCAPES




03
DYNAMIC MIXING
-
Prioriteiten stellen in de mix.
-
"Audio Ducking": De muziek gaat zachter als de navigatiestem praat.
-
Real-time filtering (bijv. geluid wordt doffer als je 'onder water' gaat in een game).
-
Volumebeheer en balans.
Waarom is het irritant als alle lagen even hard staan?
LAYERED SOUNDSCAPES


03
SPATIAL AUDIO
-
Plaatsing van geluid in een 360-graden veld.
-
Head-related transfer function (HRTF).
-
Afstand en galm (Reverb) simuleren.
-
De rol van spatial audio in VR en AR.
LAYERED SOUNDSCAPES


03
TECHNICAL IMPLEMENTATION
-
Tools: FMOD, Wwise, of Web Audio API.
-
Trigger-points: Wanneer start welke laag?
-
Randomisatie: Variatie aanbrengen om herhaling te voorkomen.
-
Asset management: Kwaliteit vs. Bestandsgrootte.
LAYERED SOUNDSCAPES

03
AIRPORT OF THE FUTURE
-
Hoe mixen we omgevingsgeluid, belangrijke omroepen en persoonlijke feedback?
-
Gebruik van gericht licht om mensen naar de gate te leiden.
-
Haptische feedback op de boardingpass op je watch.
LAYERED SOUNDSCAPES

03
AIRPORT OF THE FUTURE
LAYERED SOUNDSCAPES

SYMPHONY OF SENSES
MY EXPERIENCE
04



04
LAYERED SOUNDSCAPES
IMPLEMENT
Denk na over de volgende vragen voor jouw project:
-
Welke Audio (Sound Design) gebruik je?
-
Welke Haptische Feedback (Trilling) pas je toe?
-
Welke Rol speelt Licht en Kleur?
-
...
Maak een visuele representatie van jullie installatie. Een 'Sense Map' als het ware.
DEV4/5 - Symphony of Senses
By Niels Minne
DEV4/5 - Symphony of Senses
- 42